Instytut Sztuki Mediów im. Ryszarda Winiarskiego w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie

Świece-okna-dom

W krajobrazie żydowskich przestrzeni – sztetli, dzielnic i ulic – przynajmniej raz w tygodniu, a niekiedy przez osiem dni z rzędu, pojawiały się charakterystyczne formy: okna wypełnione ciepłym, migotliwym światłem świec. Przedstawienia tego zjawiska można odnaleźć w sztuce obrazującej żydowskie życie i jego przestrzenie.
Ta prosta forma łączyła w sobie wiele wątków żydowskiej codzienności, stając się jej wizualną emanacją.

Światło w judaizmie odgrywa kardynalne znaczenie – utożsamiane jest z Bogiem i świętością. Obcowanie ze światłem stanowiło istotny element żydowskiej rytualności. Ważną jej cechą była możliwość przeżywania jej w sposób intymny, w domowym zaciszu. Nie wymagała świątyni, kapłana ani ceremonii.
W każdy Szabat kobieta zapalała świece szabasowe, a podczas Chanuki przez osiem dni w oknach żydowskich domów płonęły ogniki chanukowych świec. Za każdym z nich stała konkretna osoba, która w imieniu swoim i swojej rodziny dokonywała aktu sacrum.

Instalacja powstała z potrzeby oddania hołdu tym wszystkim jednostkom, które rozświetlały tamten świat. Ma także za zadanie zobrazować opisane zjawiska i towarzyszące im emocje.

Zbudowane zostały dwa monumentalne świeczniki szabasowe, uformowane z wielu okien rozświetlonych blaskiem świec – okien domów, synagog, sztibli…

Instalacja nawiązuje formą do świeczników szabasowych i do intymnego religijnego rytuału zapalania świec w szabasowym zaciszu. Tym samym przywraca pamięć o członkach społeczności żydowskiej, którzy stanowili nieodzowną część dawnego pejzażu miejskiego.

Dodaj wpis do Pustki