Instytut Sztuki Mediów im. Ryszarda Winiarskiego w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie

Ulica-bruk-szyldy

Podobnie jak w przypadku omawianej już pracy o kamienicach, również tutaj obserwujemy sprzężenie cech charakterystycznych przestrzeni z żydowskim liternictwem oraz imionami i nazwiskami członków tej społeczności. Jak zostało już podkreślone, kamienice na ulicach żydowskich zasadniczo nie różniły się pod względem architektonicznym od tych z nieżydowskich dzielnic. To, co wypełniało tę przestrzeń i nadawało jej specyficzny charakter, to sklepiki żydowskie, oferujące najróżniejsze towary i usługi. Szyldy tych sklepików nie tylko informowały o oferowanym asortymencie, ale również zawierały imiona i nazwiska właścicieli, konstytuując w ten sposób tożsamość ulicy i widoczność żydowskiej obecności w tkance miasta.

Sklepiki żydowskie były istotną częścią krajobrazu miejskiego Europy Środkowej i Wschodniej. Funkcjonowały sprawnie, oferując zarówno produkty codziennego użytku, jak i towary bardziej wyspecjalizowane, od rzemiosła po drobny handel luksusowy. Rozwój drobnego handlu żydowskiego wynikał z szeregu czynników społecznych i gospodarczych: specyfiki praw miejskich i ograniczeń w dostępie do innych zawodów, tradycji kupieckich w społeczności żydowskiej, a także z potrzeby tworzenia stabilnej, lokalnej sieci handlowej w obrębie dzielnic zamieszkałych przez Żydów. Sklepiki te, z ich charakterystycznym liternictwem, stanowiły integralną część krajobrazu miejskiego i równocześnie wizualny nośnik tożsamości społecznej.

W odpowiedzi na to zjawisko powstała praca artystyczna, która interpretuje przestrzeń żydowskich ulic poprzez pryzmat szyldów i napisów. Z liter i nazwisk właścicieli sklepików powstały obiekty przestrzenne, które wspólnie tworzą formę ulicy żydowskiej. Zawieszone w przestrzeni, odtwarzają perspektywę ulicy, gdzie zamiast brukowanego chodnika ulice „wyłożone” są napisami – nośnikami pamięci i historii społeczności. W ten sposób praca nie tylko dokumentuje charakterystyczny dla Europy Środkowej i Wschodniej krajobraz handlowy, ale również przywraca widoczność i obecność społeczności żydowskiej w przestrzeni miejskiej.

Dodaj wpis do Pustki